Programy finansowe

priorytetyzacja środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na działaniach prowadzących do jak najszybszej poprawy jakości powietrza w taki sposób, aby uzyskać maksymalny efekt zdrowotny i ekologiczny z każdej złotówki poniesionych nakładów

ocena realizacji

Jak do tej pory rząd nie przygotował spójnej propozycji systemu finansowania poprawy jakości powietrza w Polsce (szczególnie w obszarze likwidacji niskiej emisji z ogrzewania budynków). Nie dokonano tym samym priorytetyzacji środków publicznych na ochronę powietrza. Brakuje koordynacji działań pomiędzy poszczególnymi resortami, co uwidoczniło się choćby przy pracach nad programem skierowanym do osób najuboższych – zaprezentowane zostały dwa równoległe, nakładające się na siebie, niespójne programy – jeden opracowywany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, drugi przygotowany w ramach ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów.

Mimo deklaracji ze strony rządu, od 2017 r. nie przygotowano powszechnego mechanizmu wsparcia dla zakupu ekologicznych źródeł ciepła i termomodernizacji domów w innych niż najuboższe gospodarstwa domowe.

Na uwagę zasługuje zapowiedź Premiera Morawieckiego z dnia 12.04 o przeznaczeniu przez rząd 25-30 miliardów zł. na termomodernizację budynków w ciągu 10 lat. Za tą deklaracją powinna pójść spójna koncepcja krajowego programu wspierającego likwidację niskiej emisji zarówno w zasobie budynków należącym do osób ubogich (tam konieczne są wyższe dotacje) jak i u pozostałych gospodarstw domowych (np. dostęp do preferencyjnych pożyczek czy ulgi podatkowe).

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska zalicza w poczet wydatków na ochronę powietrza szereg inwestycji, które w znikomym stopniu redukują emisje zanieczyszczeń. Przykładem jest modernizacja sieci ciepłowniczych (np. instalowanie preizolowanych rur) czy budowa farm wiatrowych. Traktowanie takich inwestycji jako „antysmogowych” daje błędny obraz z którego wynika, że w Polsce każdego roku na ochronę powietrza przeznaczanych jest wiele miliardów złotych.